İçindekiler
ISO 42001 Belgesi Almak İçin 8 Adım
2. Yapay Zeka Sistem Envanteri
4. Risk ve Etki Değerlendirmesi
5. Kontrollerin Seçimi ve Uygulanması
6. Tedarikçi ve Üçüncü Taraf Yönetimi
7. İç Tetkik ve Yönetimin Gözden Geçirmesi
8. Aşama 1, Aşama 2 ve Belge Kararı
ISO 42001 Belgesi Kaç Günde Alınır?
Denetimde Sık Görülen Eksikler
Yapılmamış Etki Değerlendirmesi
Belgeyi Korumak: Gözetim ve Sürekli İyileştirme
ISO 42001 belgesi, yapay zeka yönetim sistemini kurup bir belgelendirme kuruluşunun iki aşamalı denetimini geçerek alınır. Süre, yapay zeka sistemlerinin sayısına ve risk seviyesine göre değişir.
Bu rehber, ISO 42001 Belgesi sürecini adım adım anlatır.
ISO 42001 Belgesi Almak İçin 8 Adım
1. Kapsam ve Rol
Kuruluşun yapay zeka sağlayıcısı mı, geliştiricisi mi, kullanıcısı mı olduğu belirlenir. Kapsamdaki sistemler netleşir.
2. Yapay Zeka Sistem Envanteri
Kullanılan ve geliştirilen tüm yapay zeka sistemleri amaçları, verileri ve sorumlularıyla listelenir.
3. Politika ve Hedefler
Üst yönetim sorumlu yapay zeka politikasını yayımlar ve ölçülebilir hedefler belirler.
4. Risk ve Etki Değerlendirmesi
Her sistemin teknik riskleri ve bireyler üzerindeki etkileri değerlendirilir. Yüksek riskli kullanımlar önceliklendirilir.
5. Kontrollerin Seçimi ve Uygulanması
Veri kalitesi, şeffaflık, insan gözetimi, doğrulama ve izleme kontrolleri seçilir. Seçimler Uygulanabilirlik Bildirgesi’ne yazılır.
6. Tedarikçi ve Üçüncü Taraf Yönetimi
Dış kaynaklı modeller ve veri sağlayıcılar için şartlar belirlenir ve izlenir.
7. İç Tetkik ve Yönetimin Gözden Geçirmesi
Sistem içeriden denetlenir ve sonuçlar üst yönetimce değerlendirilir.
8. Aşama 1, Aşama 2 ve Belge Kararı
Aşama 1’de envanter ve değerlendirmeler, Aşama 2’de kontrollerin uygulanması incelenir. Olumlu karar sonrası ISO 42001 belgesi düzenlenir.
ISO 42001 Belgesi Kaç Günde Alınır?
| Durum | Tahmini toplam süre |
|---|---|
| ISO 27001 mevcut, az sayıda yapay zeka sistemi | 2–3 ay |
| Yapay zeka ürün geliştiren firma | 3–6 ay |
Süreyi kısaltmak için ISO 42001 Danışmanlığı alabilirsiniz.
ISO 42001 Zorunlu Dokümanları
Standart bazı bilgilerin yazılı olarak tutulmasını açıkça ister. Denetimin ilk aşamasında bu dokümanlar incelenir.
- Yapay zeka yönetim sisteminin kapsamı
- Yapay zeka politikası
- Yapay zeka hedefleri
- Risk değerlendirme ve risk işleme süreci ile sonuçları
- Yapay zeka sistem etki değerlendirmesi sonuçları
- Uygulanabilirlik Bildirgesi
- Yetkinlik kanıtları, iç tetkik ve yönetimin gözden geçirmesi kayıtları
Denetimde Sık Görülen Eksikler
Eksik Envanter
Çalışanların kullandığı genel amaçlı yapay zeka araçları sıklıkla envanterde yer almaz. Envanter tüm kullanımları kapsamalıdır.
Yapılmamış Etki Değerlendirmesi
Bireyler üzerinde etkisi olan sistemler için etki değerlendirmesi zorunlu bir girdidir.
Tanımsız İnsan Gözetimi
Yapay zekâ çıktılarının hangi durumda insan tarafından kontrol edileceği tanımlanmalıdır.
Belgeyi Korumak: Gözetim ve Sürekli İyileştirme
Belge alındıktan sonra her yıl gözetim denetimi yapılır. Yapay zeka sistemleri hızlı değiştiği için envanter ve etki değerlendirmesinin güncel tutulması özellikle sorgulanır.
Yeni bir model devreye alındığında veya kullanım amacı değiştiğinde risk ve etki değerlendirmesi tekrarlanmalıdır. Bu döngü sistemin canlı kalmasını sağlar.
Sıkça Sorulan Sorular
Kendi modelimizi geliştirmiyorsak belge alabilir miyiz?
Evet, yapay zekayı kullanan kuruluşlar da kapsama girer. Kontroller kullanım riskine göre seçilir.
Kaynak kod denetlenir mi?
Denetim bir yönetim sistemi denetimidir. Geliştirme süreçleri, doğrulama kayıtları ve kontroller incelenir.
ISO 27001 olmadan ISO 42001 alınabilir mi?
Evet, ISO 42001 bağımsız bir standarttır. Ancak ISO 27001 altyapısı süreci kolaylaştırır.