İçindekiler
ISO 50001 belgesi için kuruluşun enerji tüketimini ölçebilmesi, enerji gözden geçirmesini tamamlaması ve enerji performansında iyileşmeyi verilerle gösterebilmesi gerekir. Sistem, denetimden önce uygulanmış ve kayıt üretmiş olmalıdır.
Bu yazı, ISO 50001 Belgesi için ön koşulları, zorunlu dokümanları ve kayıtları listeler.
Başvuru Ön Koşulları
Belgelendirme kuruluşu, denetime başlamadan önce bazı temel koşulları kontrol eder. Bunlar sağlanmadan belgelendirme denetimi yapılamaz.
Yasal Varlık
Kuruluşun vergi kaydı ve faaliyet belgesi bulunmalıdır. Enerji verimliliği mevzuatındaki yükümlülükleri biliniyor olmalıdır.
Enerji Verileri ve Ölçüm
Kapsamdaki enerji kaynaklarının tüketim verileri toplanabiliyor olmalıdır. Önemli enerji kullanım alanları izlenebilir olmalıdır.
Enerji Gözden Geçirmesi ve Referans Çizgisi
Enerji gözden geçirmesi, performans göstergeleri ve referans çizgisi tamamlanmış olmalıdır. Bunlar Aşama 1 denetiminin temel girdileridir.
İç Tetkik ve Yönetimin Gözden Geçirmesi
Belgelendirmeden önce sistemin tamamını kapsayan bir iç tetkik yapılmalıdır. Yönetimin gözden geçirmesi tamamlanıp kayda alınmalıdır.
ISO 50001 Zorunlu Dokümanları
ISO 50001:2018, aşağıdaki bilgileri açıkça “dokümante edilmiş bilgi” olarak ister. Enerji el kitabı zorunlu değildir.
| Doküman | Madde |
|---|---|
| EnYS kapsamı ve sınırları | 4.3 |
| Enerji politikası | 5.2 |
| Hedefler, enerji hedefleri ve eylem planları | 6.2 |
| Enerji gözden geçirmesi yöntemi ve sonuçları | 6.3 |
| Enerji performans göstergelerinin belirlenme yöntemi | 6.4 |
| Referans çizgisi ve ilgili veriler | 6.5 |
| Enerji veri toplama planı | 6.6 |
Tutulması Gereken Kayıtlar
Kayıtlar, sistemin uygulandığının ve enerji performansının iyileştiğinin kanıtıdır. Denetçi bu kayıtlardan örnekler inceler.
| Kayıt | Madde |
|---|---|
| Yetkinlik kanıtları | 7.2 |
| Önemli enerji kullanımlarının işletme ve bakım kriterleri | 8.1 |
| Tasarım faaliyetlerinde enerji performansı değerlendirmesi | 8.2 |
| Enerji performansı izleme ve ölçme sonuçları | 9.1 |
| Ölçüm cihazlarının kalibrasyonu ve doğruluğu | 9.1 |
| Yasal şartlara uyum değerlendirmesi | 9.1.2 |
| İç tetkik ve yönetimin gözden geçirmesi | 9.2–9.3 |
| Uygunsuzluklar ve düzeltici faaliyetler | 10.1 |
Maddelerin açıklaması ISO 50001 Maddeleri rehberinde yer alır.
Yasal Şartlar Listesinde Sık Yer Alan Mevzuat
Her kuruluşun listesi tüketim düzeyine ve sektörüne göre farklıdır. Aşağıdakiler en sık görülen başlıklardır.
- 5627 sayılı Enerji Verimliliği Kanunu
- Enerji kaynaklarının ve enerjinin kullanımında verimliliğin artırılmasına ilişkin yönetmelik
- Binalarda enerji performansına ilişkin yönetmelik
- Enerji yöneticisi görevlendirme ve raporlama yükümlülükleri
Mevzuat değiştikçe liste güncellenmeli ve uyum yeniden değerlendirilmelidir.
Denetime Hazır mısınız? Kontrol Listesi
Aşağıdaki sorulara “evet” diyebiliyorsanız denetime hazırsınız. Eksik varsa önce onları tamamlayın.
- Kapsam ve enerji politikası yazılı mı?
- Enerji gözden geçirmesi yapıldı ve önemli kullanımlar belirlendi mi?
- Göstergeler ve referans çizgisi tanımlandı mı?
- Enerji hedefleri ve eylem planları var mı?
- Veri toplama planı uygulanıyor mu?
- Enerji performansında bir iyileşme gösterilebiliyor mu?
- İç tetkik ve yönetimin gözden geçirmesi tamamlandı mı?
Eksiklerin tespiti için ISO 50001 Danışmanlığı, adımlar için ISO 50001 Belgesi Nasıl Alınır rehberine bakın.
Sıkça Sorulan Sorular
Önemli enerji kullanımı nedir?
Toplam tüketimde büyük pay alan veya iyileştirme potansiyeli yüksek kullanım alanıdır. Kompresörler, fırınlar ve iklimlendirme sistemleri tipik örneklerdir.
Referans çizgisi ne zaman değiştirilir?
Kapsam, tesis veya üretim yapısında büyük bir değişiklik olduğunda güncellenir. Değişikliğin gerekçesi kayıt altına alınır.
Enerji yöneticisi zorunlu mu?
Enerji yöneticisi görevlendirmesi mevzuata göre belirli tüketim eşiklerini aşan işletmeler için zorunludur. ISO 50001 ayrıca bir enerji yönetim ekibi ister.
Küçük işletmeler için şartlar daha mı az?
Şartlar her kuruluş için aynıdır. Enerji kaynağı ve kullanım alanı az olan işletmelerde sistem çok daha sadedir.