İçindekiler
Helal gıda belgesi için ürünün tüm bileşenlerinin helal olması, üretimde haram maddelerle temasın önlenmesi ve bu durumun kayıtlarla kanıtlanması gerekir. Et ürünlerinde ayrıca kesimin İslami usule uygun yapılması şarttır.
Bu yazı, Helal Gıda Belgesi için temel şartları ve denetimde istenen kanıtları listeler.
Hammadde Şartları
Helal belgelendirmenin temeli, ürüne giren her maddenin helal olduğunun belgelenmesidir. Katkı maddeleri ve işlem yardımcıları da bu kapsamdadır.
Haram Kabul Edilenler
- Domuz ve domuzdan elde edilen tüm ürünler
- Kan ve kan ürünleri
- İslami usule uygun kesilmemiş hayvanların eti ve türevleri
- Bileşen olarak kullanılan alkollü içkiler
- Standardın haram saydığı diğer hayvan türleri
Kaynağı Belgelenmesi Gerekenler
Jelatin, mono ve digliseritler, enzimler, L-sistein, karmin ve bazı aromalar hayvansal veya alkollü kaynaktan gelebilir. Bu maddeler için tedarikçiden kaynak beyanı ve helal belgesi istenir.
Kesim Şartları
Et ve et ürünlerinde kesim, helal standardının özel şartlarına göre yapılmalıdır. Kesimhane ayrıca denetlenir.
- Kesim, şartları taşıyan Müslüman bir kesici tarafından yapılır
- Kesim sırasında Allah’ın adı anılır
- Kesim, standardın tarif ettiği damar ve borular kesilerek yapılır
- Sersemletme uygulanıyorsa standardın özel şartlarına uyulur
- Kanın tamamen akması sağlanır
Üretim ve Hijyen Şartları
Helal ürünlerin üretim boyunca haram maddelerle temas etmemesi gerekir. Bu şart depolamadan nakliyeye kadar tüm zinciri kapsar.
Ayrıştırma
Helal ve helal olmayan hammaddeler ayrı depolanır ve ayrı etiketlenir. Ortak ekipman kullanılıyorsa üretimler arasında doğrulanmış temizlik yapılır.
Temizlik
Temizlik kimyasallarının da helal uygunluğu değerlendirilir. Haram maddeyle temas eden ekipman için standardın öngördüğü özel temizlik uygulanır.
Ambalaj ve Taşıma
Ambalaj malzemeleri haram kaynaklı bileşen içermemelidir. Taşıma sırasında helal ürünler haram ürünlerle karışmamalıdır.
Yönetim ve Kayıt Şartları
Helal uygunluk bir kerelik değil, sürekli yönetilen bir durumdur. Aşağıdaki kayıtlar denetimde mutlaka incelenir.
- Helal yönetim ekibi ve görev tanımları
- Onaylı hammadde ve tedarikçi listesi
- Tedarikçilerin güncel helal belgeleri
- Reçete ve tedarikçi değişikliği kayıtları
- Temizlik ve ayrıştırma kayıtları
- Helal eğitim kayıtları
- İç denetim kayıtları
Standardın yapısı için OIC/SMIIC 1 Helal Gıda Standardı rehberine bakabilirsiniz.
Etiketleme Şartları
Helal logosu ve ifadesi yalnızca belge kapsamındaki ürünlerde kullanılabilir. Etiketteki bileşen listesi gerçek reçeteyle birebir uyumlu olmalıdır.
Belgelendirme kuruluşunun logo kullanım kurallarına uyulmalıdır. Kural dışı kullanım belgenin askıya alınmasına yol açabilir.
Denetime Hazır mısınız? Kontrol Listesi
- Tüm hammaddelerin helal durumu belgelendi mi?
- Şüpheli maddelerin kaynağı tedarikçiden teyit edildi mi?
- Helal ve helal olmayan malzemeler ayrı depolanıyor mu?
- Ortak ekipman için temizlik kuralları uygulanıyor mu?
- Helal ekibi ve prosedürler hazır mı?
- Etiketler reçeteyle uyumlu mu?
Eksiklerin tespiti için Helal Gıda Danışmanlığı, adımlar için Helal Gıda Belgesi Nasıl Alınır rehberine bakın.
Sıkça Sorulan Sorular
Ürünlerde alkol bulunması helal belgesine engel mi?
Bileşen olarak alkollü içki kullanımı kabul edilmez. Doğal olarak oluşan veya işlem yardımcısı olarak kullanılan çok düşük miktarlar standardın özel şartlarına göre değerlendirilir.
Bitkisel ürünler için de belge şartları geçerli mi?
Evet, bitkisel ürünlerde de katkı maddeleri ve ortak hat kullanımı değerlendirilir. Şartlar ürünün riskine göre uygulanır.
Tedarikçim helal belgesi vermiyorsa ne yapmalıyım?
Hammaddenin kaynağını gösteren teknik beyan ve gerekirse analiz istenebilir. Riskli hammaddelerde belgeli bir tedarikçiye geçmek gerekebilir.
Helal belgesi için ISO 22000 şart mı?
Hayır, şart değildir. Ancak gıda güvenliği sistemi olan işletmelerde helal şartları çok daha kolay uygulanır.