İçindekiler
ISO 45001 belgesi için kuruluşun yasal olarak faaliyette olması, İSG mevzuatındaki yükümlülüklerini yerine getirmesi ve bir İSG yönetim sistemi işletmesi gerekir. Sistem, denetimden önce sahada uygulanmış ve kayıt üretmiş olmalıdır.
Bu yazı, ISO 45001 Belgesi için ön koşulları, zorunlu dokümanları ve kayıtları listeler.
Başvuru Ön Koşulları
Belgelendirme kuruluşu, denetime başlamadan önce bazı temel koşulları kontrol eder. Bunlar sağlanmadan belgelendirme denetimi yapılamaz.
Yasal Varlık ve İSG Hizmetleri
Kuruluşun vergi kaydı ve faaliyet belgesi bulunmalıdır. Yasal olarak gerekiyorsa İSG uzmanı ve işyeri hekimi görevlendirilmiş olmalıdır.
Güncel Risk Değerlendirmesi
Tüm faaliyetleri kapsayan, ekip tarafından hazırlanmış bir risk değerlendirmesi bulunmalıdır. Değerlendirme, tehlike sınıfına göre yasal sürelerde yenilenmelidir.
Uygulanan Bir Sistem
İSG kontrolleri sahada uygulanıyor olmalıdır. Denetçi, uygulamanın kanıtını kayıtlarda, sahada ve çalışan görüşmelerinde arar.
İç Tetkik ve Yönetimin Gözden Geçirmesi
Belgelendirmeden önce yasal uyum değerlendirmesini de içeren bir iç tetkik yapılmalıdır. Yönetimin gözden geçirmesi tamamlanıp kayda alınmalıdır.
ISO 45001 Zorunlu Dokümanları
ISO 45001:2018, aşağıdaki bilgileri açıkça “dokümante edilmiş bilgi” olarak ister. İSG el kitabı zorunlu değildir.
| Doküman | Madde |
|---|---|
| İSG yönetim sisteminin kapsamı | 4.3 |
| İSG politikası | 5.2 |
| Roller, sorumluluklar ve yetkiler | 5.3 |
| Riskler ve fırsatlar ile bunları belirleme prosesi | 6.1.1 |
| Tehlike tanımlama ve risk değerlendirme metodolojisi | 6.1.2 |
| Yasal şartlar ve diğer şartlar | 6.1.3 |
| İSG hedefleri ve bunlara ulaşma planları | 6.2.2 |
| Operasyonel kontrol prosesleri | 8.1 |
| Acil duruma hazırlık ve müdahale planları | 8.2 |
Tutulması Gereken Kayıtlar
Kayıtlar, İSG kontrollerinin uygulandığının kanıtıdır. Denetçi bu kayıtlardan örnekler inceler.
| Kayıt | Madde |
|---|---|
| Çalışan yetkinlik kanıtları ve İSG eğitimleri | 7.2 |
| İç ve dış İSG iletişimi | 7.4 |
| İzleme ve ölçme sonuçları, ortam ölçümleri | 9.1.1 |
| Ölçüm ve test ekipmanı kalibrasyonu, periyodik kontroller | 9.1.1 |
| Uyum değerlendirmesi sonuçları | 9.1.2 |
| İç tetkik programı ve sonuçları | 9.2.2 |
| Yönetimin gözden geçirmesi sonuçları | 9.3 |
| Olaylar, uygunsuzluklar ve düzeltici faaliyetler | 10.2 |
Maddelerin açıklaması ISO 45001 Maddeleri rehberinde yer alır.
Yasal Şartlar Listesinde Sık Yer Alan Mevzuat
Her işyerinin listesi faaliyetine ve tehlike sınıfına göre farklıdır. Aşağıdakiler en sık görülen başlıklardır.
- 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu
- İş Sağlığı ve Güvenliği Risk Değerlendirmesi Yönetmeliği
- İşyerlerinde Acil Durumlar Hakkında Yönetmelik
- Çalışanların İş Sağlığı ve Güvenliği Eğitimlerinin Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik
- İş Sağlığı ve Güvenliği Kurulları Hakkında Yönetmelik
- Kişisel Koruyucu Donanımların İşyerlerinde Kullanılması Hakkında Yönetmelik
- İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği
- Yapı İşlerinde İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetmeliği
Mevzuat değiştikçe liste güncellenmeli ve uyum yeniden değerlendirilmelidir.
Denetime Hazır mısınız? Kontrol Listesi
Aşağıdaki sorulara “evet” diyebiliyorsanız denetime hazırsınız. Eksik varsa önce onları tamamlayın.
- Kapsam, İSG politikası ve ölçülebilir İSG hedefleri yazılı mı?
- Risk değerlendirmesi tüm faaliyetleri ve yüklenicileri kapsıyor mu?
- Yasal şartlar listesi güncel mi ve uyum değerlendirildi mi?
- Çalışan katılımının kayıtları var mı?
- Periyodik kontroller ve ortam ölçümleri güncel mi?
- Acil durum planı hazır ve tatbikatla test edildi mi?
- Kaza ve ramak kala olayları kayıt altında mı?
- İç tetkik ve yönetimin gözden geçirmesi tamamlandı mı?
Eksiklerin hızlı tespiti için ISO 45001 Danışmanlığı, adımlar için ISO 45001 Belgesi Nasıl Alınır rehberine bakın.
Sıkça Sorulan Sorular
Yasal risk değerlendirmesi ISO 45001 için yeterli mi?
Yasal risk değerlendirmesi önemli bir temeldir. ISO 45001 ayrıca riskler ve fırsatlar, değişiklik yönetimi ve çalışan katılımını ister.
İSG kurulu zorunlu mu?
Elli ve daha fazla çalışanı olan ve altı aydan uzun süreli işlerin yapıldığı işyerlerinde İSG kurulu yasal zorunluluktur. Daha küçük işyerlerinde çalışan katılımı başka yollarla sağlanır.
Ramak kala olaylarını kaydetmek şart mı?
Standart olayların raporlanmasını ve araştırılmasını ister. Ramak kala kayıtları, kazaları önlemenin en etkili yoludur.
Küçük işletmeler için şartlar daha mı az?
Şartlar her kuruluş için aynıdır. Ancak az tehlikeli küçük işyerlerinde dokümantasyon çok daha sadedir.